Typografie Topic: Het meest gehate font ter wereld, Comic Sans4 min. leestijd

In Design

Alleen de naam is al genoeg om designers te laten huiveren. Vandaag de dag weet zelfs de gemiddelde huisvrouw dat het lettertype beter vermijd kan worden. Maar is al die haat en negativiteit tegenover Comic Sans terecht? Ligt het echt aan de kwaliteit van het font, of schuilt er meer achter? Tijd om de vrolijke noot eens onder de loep te nemen, om te ontdekken waarom er zoveel negativiteit aan verbonden zit.

Strips en helpende handen

Dacht je dat de ‘Comic’ in Comic Sans verwees naar de komische, luchtige uitstraling van het font? Dan zit je er net als ondergetekende naast. Wat blijkt namelijk: Comic Sans is gebaseerd op de lettertypes die te vinden zijn in comic books, stripboeken. Het moest een luchtiger, informeel font worden, om te gebruiken in toepassingen waarbij statige strakke lettertypes niet goed zouden passen.

Het font, uitgebracht in 1994, was ontworpen met idee om ingezet te worden bij een digitale assistent. Het ging hier om Microsoft Bob, een hulpprogramma die de gebruiker hielp bij het vinden en uitvoeren van allerlei taken. Bob vormde de voorloper van het bekende hulpje en mascotte Clippy, Microsoft’s behulpzame paperclip. De maker vond Times New Roman niet geschikt voor de hulpteksten, en ontwierp daarom Comic Sans. Comic Sans kwam echter te laat uit om in Microsoft Bob gebruikt te worden, en werd daarom met de release van Windows 95 bijgeleverd als één van de fonts die Windowsgebruikers konden gebruiken.

Overgebruik en misbruik

En juist die grootschalige beschikbaarheid is een grote factor geweest in de populariteit en ondergang van het lettertype. Het is belangrijk om te bedenken dat lang niet iedereen beschikking had over een computer voordat Windows de toegankelijke besturingssystemen als Windows 95 en 98 uitbracht. Het zelf kunnen kiezen van lettertypes was dan ook nog een vrij nieuw gegeven, waar veel gebruikers enthousiast mee aan de haal gingen. Zelf eenvoudig kunnen kiezen welk font er op je  drukwerk komt te staan was een interessante ontwikkeling. Plots kon iedereen, van de buurvrouw tot tante Mien zelf meer invloed uitoefenen op de vormgeving. En geen van allen heeft enige designkennis of ervaring.

En dat viel te zien. Enthousiast werd veelvuldig gekozen voor Comic Sans, vanwege het jolige, informele voorkomen. Voor ontwerpen die gericht zijn op kinderen valt er nog wel iets voor te zeggen, daar past het font qua stijl nog wel bij. Maar het werd ernstig zodra serieuzere zaken ook werden voorzien van Comic Sans. Waarschuwingsborden, zakelijke e-mails, teksten op panden van belangrijke instanties. Het chronische misplaatste gebruik van het lettertype zorgde voor veel irritatie onder ontwerpers, die wél inzicht hadden in de juiste inzet van fonts.

Ook niet onbelangrijk: Comic Sans was nooit bedoeld voor print en publicatie. Het lettertype was puur bedoeld voor digitaal gebruik. Verschillende aspecten zoals het gewicht, de spacing etc. maken het font ongeschikt voor drukwerk. Met de originele intentie achter het font was er niks aan de hand geweest. Maar doordat Windows het font in handen van gebruikers gaf, met alle mogelijkheden om de teksten af te drukken, gaven ze de regie uit handen. Met alle gevolgen van dien.

Slecht font of slechte gebruikers?

Dan rijst de vraag in hoeverre Comic Sans een slecht font is. Of je het mooi of lelijk vindt, is natuurlijk een kwestie van smaak. Wel kan op typografisch gebied kritiek geleverd worden op meerdere aspecten. In deze blog wordt een leuke vergelijking gemaakt tussen Comic Sans en Helvetica (Lees meer over Helvetica in onze eerdere blog). Daarin staan meerdere typografische aspecten van Comic Sans beschreven die op zijn zachts gezegd vrij matig zijn.

Echter kunnen we niet alle schuld op Windows en het lettertype zelf schuiven. Een groot deel van de ontstane frustraties rondom Comic Sans komt door misbruik van onwetende ‘doe-het-zelf-designers’. In de juiste positie kan het lettertype niet misstaan. Echter zal het die kans niet snel meer krijgen; door alle commotie is het gebruik van Comic Sans zelfs op de juiste plekken een cliché geworden.

Gelukkig weten velen vandaag de dag het font wel te vermijden en komt misbruik minder vaak door. Wil je toch een luchtig, vrolijk lettertype gebruiken in een design? Zoek dan liever een alternatief lettertype in de vele online databanken. Velen zijn gratis te downloaden en gebruiken, en ademen een vergelijkbare sfeer uit. Dan weet je zeker dat je iedereen tevreden houdt die je ontwerp zal zien. Ofja, in ieder geval bíjna iedereen.

Laat een reactie achter